موضوع جغرافیای جمعیت

تعريف و موضوع جغرافياي جمعيت:
در قلمرو جغرافياي توصيفي ،جغرافياي جمعيت، گروههاي انساني را از لحاظ توزيع، پراکنش،حرکت و اثري که در محيط خود مي گذارند مورد مطالعه قرار مي دهد. اما در بستر جغرافياي نوين،توصيف ساده توزيع جمعيت ها مقدمه کار جغرافيدان است و در مرحله بعد تشريح و تبيين مسائل جغرافياي مطرح مي شود و جغرافيدان به چگونگي و چراي ترکيب پديده هاي جغرافياي و نتايج حاصل از اين ترکيب ها مي انديشد.

پراکندگي جمعيت در محيط هاي مختلف جغرافيايي
سرشماري جمعيت و سيستم ثبت احوال

جغرافياي جمعيت توجه خاص به نقش موثر محيطهاي طبيعي گوناگون و عوامل جمعيتي چون توزيع، ترکيب، مهاجرت و رشد جمعيتهاي انساني دارد. بنابراين دانشمندان جغرافياي جمعيت جنبه هاي ثابت و متغير محيطهاي مختلف کره زمين را در با رابطه با انسانها در دوره هاي مختلف مورد برسي قرار ميدهند. در اين ميان تاکيد ويژه اي بر اثرات محيط طبيعي و جغرافياي شده است و همين مسئله منجر به تمايز علم جغرافياي جمعيت از جميت شناسي مي شود . علم جمعيت شناسي ،جمعيت هاي بشري را به عنوان يک موضوع واحدبدون در نظر گرفتن رابطه انسان با محيطي که اشغال کرده مورد توجه قرار مي دهند.

آگاهي به روشهاي مقدماتي جمعيت شناسي براي هر جغرافيدان جمعيت از ضروريات به شمار مي رود .اين روشها همچون ابزار کاري هستندکه عدم استفاده از آنها منجر به اشتباه در برقراري روابط و تجزيه وتحليل عوامل گوناگون مي گردد.

زلينسکي بر اساس مطالعات خود نتيجه گيري مي کند که شناخت خصوصيات انساني که مورد استفاده جغرافيدان جمعيت واقع مي شود از دو طريق تدوين مي شود

اول مشخصاتي که به وسيله سرشماري جمعيت بدست مي آيد و دوم آنچه از سيستم هاي ثبت احوال بدست مي آيد.به طور کلي بر اساس اين ديدگاه خصوصيات انساني را مي توان به سه گروه بشرح زير طبقه بندي نمود.

الف- تعداد مطلق جمعيت

ب- مشخصات جمعيت:

1- مشخصات فيزيکي: سن ، جنس، نژاد، شعور وشرايط جسماني
2- مشخصات اجتماي: ازدواج،فاميل، خانواده،محل سکونت،سواد تعليم و تربيت،زبان،مذهب،مليت وگروه قومي .
3- مشخصات اقتصادي ودرآمد.

پ- حرکات جمعيت : باروري و مواليد،مرگ و مير، مهاجرت و تغييرات جمعيتي.

آمارهای جالب دنیا

تمیز ترین کشورها



پرجمعیت ترین کشورها

ده عکس بی‌نظیر از اقوام جهان

در گوشه و کنار کره زمین اقوام و نژادهای گوناگونی با سنن، رسوم ، فرهنگ ، شیوه زندگی و غیره …زندگی می کنند که مشاهده آنها برای اغلب ما ناممکن و دستکم بسیار دشوار است. اما کاشفان از جمله تیموتی آلن Timoty Allen با سفر به اماکن دورافتاده این کار را برای ما آسان کرده اند.ده عکس بسیار دیدنی ازاقوام مختلف را از سایت Human Planet انتخاب کرده ایم که به اندازه ای گویا هستند که نیازی به توضیح و تفسیر چندانی ندارند.

یک راهب هندو در حال خلسه در هنگام فستیوال دیوالی .

ادامه نوشته

زبان در هر کشور جهان

جدول زیر لیست زبان رسمی هر کشور و همچنین به زبانهای دیگر سخن گفته است. در کشورهای انتخاب شده، درصد از جمعیت که هر زبان را صحبت می کند نیز داده شده است.

افغانستان	فارسی دری، پشتو (هر دو رسمی)، زبانهای ترکی و جزئی دیگر
آلبانی	آلبانیایی (Tosk گویش رسمی)، یونانی
الجزایر	عربی (رسمی)، فرانسوی، لهجه بربر
آندورا	کاتالان (رسمی)، فرانسوی، Castilian، پرتغالی
آنگولا	پرتغالی (رسمی)، بانتو و دیگر زبان های آفریقایی
آنتیگوا و باربودا	انگلیسی (رسمی)، گویشهای محلی
آرژانتین	اسپانیایی (رسمی)، انگلیسی، ایتالیایی، آلمانی، فرانسوی
ارمنستان	ارمنی 98٪، یزیدی، روسی
استرالیا	انگلیسی 79٪، و دیگر زبان های بومی
اتریش	آلمانی (رسمی در سراسر کشور)، اسلوونی، کرواسی، مجارستان (در هر مقام رسمی در یک منطقه)
جمهوری آذربایجان	ترکی 89٪(رسمی) 3٪، روسی، ارمنی 2٪، دیگر 6٪ (1995 تخمین)

ترجمه شده از سایت اصلی:/www.infoplease.com/ipa/A0855611.html

ادامه نوشته

خانواده ی زبان های هند و اروپایی

خانواده زبان های هند و اروپایی بزرگترین خانواده زبان های جهان از نظر تعداد کسانی که بدان سخن می گویند(6/1 میلیارد نفر)می باشد. محدوده جغرافیایی این خانواده، از آسیای جنوبی و ایران گرفته تا کل قاره های اروپا و آمریکا را دربر می گیرد.

6000 سال پیش، مردمی که به زبان هند و اروپایی اصیل سخن می گفتند، در منطقه قفقاز جنوبی «ارمنستان، گرجستان، آذربایجان) می زیستند. این قوم به تدریج، شاید به دلیل کمبود منابع زیستی و شاید هم بخاطر حمله قوم های همسایه، ناچار به مهاجرت از زیستگاه خود شدند.

ادامه نوشته

خانواده ی زبان های آلتای

نامِ این خانواده، از کوه های آلتای که در مرز قزاقستان و مغولستان واقع شده گرفته شده است. مردم ساکن این منطقه، در گذشته های دور، جنگجو، اسب سوار، و دوره گرد بودند. بعدها گروهی از ایشان به خاور و گروهی دیگر به باختر مهاجرت می کنند. بدیهی است که در طول سفرهای طولانی و با تاثیر پذیری از زبان های محلی مناطق گوناگون، امروزه تفاوت بسیاری میان مثلا آلتای زبانانِ آذربایجان و آلتای زبانانِ مغولستان وجود دارد. خانواده ی زبان های آلتای را می توان به زیرخانواده هایی که درپی می آید تقسیم نمود:

 

1- ترکی: این زیرخانواده به چند شاخه تقسیم می شود

الف:) Oghuz یا ترکی جنوب که زبان های ترکی (در ترکیه)، آذری (درایران )، و ترکمن (در ترکمنستان را شامل می شود.


 

ادامه نوشته

معرفی ایلات و طوایف کوچنده استان اردبیل

بر اساس نتایج سرشماری اجتماعی – اقتصادی سال 1366 ، عشایر استان از دو ایل بنامهای شاهسون و قره داغ – ارسباران و سه طایفه مستقل فولادلو ، شاطرانلو و حاج آلو تشکیل شده است . از میان ایلات و طوایف مستقل استان ایل شاهسون بزرگترین ایل استان و نیز سومین ایل بزرگ کشور می باشد . این ایل از 43 طایفه ، 241 تیره و 1527 اوبه تشکیل شده است که اسامی طوایف و تيره هاي  ایل شاهسون در جدول ذيل ارائه شده است .

 

    تعداد ايلات، طوايف مستقل و زير رده هاي آنها بر اساس نتايج سرشماري عشاير كوچنده استان اردبيل سال1387

دوره استقرار	تعداد ايلات	تعداد طايفه مستقل	تعداد طايفه	تعداد تيره	تعداد كوچكترين رده
ييلاق	2	3	*	*	*
قشلاق	2	2	43	241	1527

 

* درنتايج تفصيلي سرشماري سال 1366 اطلاعات در خصوص طوايف و ايلها به تفكيك دوره قشلاقي و ييلاقي و بر حسب شهرستان مشخص نشده است .

جدول صفحه بعد اسامي ايلات و طوايف مستقل دوره  قشلاقي  استان اردبيل بر اساس نتايج سرشماري 1387 را نشان مي دهد.

ادامه نوشته

جغرافیای جمعیت

در قلمرو جغرافیای توصیفی ،جغرافیای جمعیت، گروههای انسانی را از لحاظ توزیع، پراکنش،حرکت و اثری که در محیط خود می گذارند مورد مطالعه قرار می دهد. اما در بستر جغرافیای نوین،توصیف ساده توزیع جمعیت ها مقدمه کار جغرافیدان است و در مرحله بعد تشریح و تبیین مسائل جغرافیای مطرح می شود و جغرافیدان به چگونگی و چرای ترکیب پدیده های جغرافیای و نتایج حاصل از این ترکیب ها می اندیشد.

جغرافیای جمعیت توجه خاص به نقش موثر محیطهای طبیعی گوناگون و عوامل جمعیتی چون توزیع، ترکیب، مهاجرت و رشد جمعیتهای انسانی دارد. بنابراین دانشمندان جغرافیای جمعیت جنبه های ثابت و متغیر محیطهای مختلف کره زمین را در با رابطه با انسانها در دوره های مختلف مورد برسی قرار میدهند. در این میان تاکید ویژه ای بر اثرات محیط طبیعی و جغرافیای شده است و همین مسئله منجر به تمایز علم جغرافیای جمعیت از جمیت شناسی می شود . علم جمعیت شناسی ،جمعیت های بشری را به عنوان یک موضوع واحدبدون در نظر گرفتن رابطه انسان با محیطی که اشغال کرده مورد توجه قرار می دهند.
آگاهی به روشهای مقدماتی جمعیت شناسی برای هر جغرافیدان جمعیت از ضروریات به شمار می رود .این روشها همچون ابزار کاری هستندکه عدم استفاده از آنها منجر به اشتباه در برقراری روابط و تجزیه وتحلیل عوامل گوناگون می گردد.
زلینسکی بر اساس مطالعات خود نتیجه گیری می کند که شناخت خصوصیات انسانی که مورد استفاده جغرافیدان جمعیت واقع می شود از دو طریق تدوین می شود
اول مشخصاتی که به وسیله سرشماری جمعیت بدست می آید و دوم آنچه از سیستم های ثبت احوال بدست می آید.به طور کلی بر اساس این دیدگاه خصوصیات انسانی را می توان به سه گروه بشرح زیر طبقه بندی نمود.
الف- تعداد مطلق جمعیت

ب- مشخصات جمعیت:
1- مشخصات فیزیکی: سن ، جنس، نژاد، شعور وشرایط جسمانی
2- مشخصات اجتمای: ازدواج،فامیل، خانواده،محل سکونت،سواد تعلیم و تربیت،زبان،مذهب،ملیت وگروه قومی .
3- مشخصات اقتصادی ودرآمد.

پ- حرکات جمعیت : باروری و موالید،مرگ و میر، مهاجرت و تغییرات جمعیتی.

نـژادهای ایران

بر اساس آخرين سرشماري ملي در سال 1370 ( 1996 ميلادي ) جمعـيت ايران 69975000 نـفر است و نرخ رشد آن بسيار بالاست. جمعـيت ايران در سال 1335 ( 1956 ميلادي ) 19 ميليون نفر بود. اکنون مقامات دولتي نگرانند که در سال 1394 ( 2015 ميلادي ) به رقم سرسام آور 110 ميليون برسد. در سالهاي اخير با گرايش روستايـيان براي مهاجرت به شهرها، دگرگونـيهاي عمده جمعـيت شناختي در ايران به وجود آمده و پـيامدهاي جنگ ايران با عراق نيز بر وخامت اوضاع افزوده است. در جريان اين جنگ بسياري از مردم مناطق جنگ زده به قسمتهاي امن داخلي مهاجرت کرده اند و در آنجا ماندگار شده اند. در حال حاضر 60 درصد جمعـيت ايران شهرنشين اند که از اين ميزان 15 درصد در تهران زندگي مي کنند. 

ايران از نظر نـژادي به هيچ وجه يکدست و يکپارچه نيـست. موقعـيت ويژه جغـرافيايي کشورمان و قرارگرفتن آن در تـقاطع کشورهاي عرب، ترکيه و آسياي مرکزي و تغـيـير پـيوسته حدود و ثـغـور آن در ساليان دراز امپراطوري ايران باعـث شده است اقوام و نـژادهاي متـنوع و مخـتـلفي در چهار چوب ايران امروزي زندگي کنند. بدليل همين تـنوع جمعـيـتي و قرنها اختلاط نـژادي و مهاجرتهاست که اصولا تـفکيک حد و مرز جغـرافـيايي نـژادهاي ساکن در ايران امروز امري اگر نه محال، بسيار مشکل است.

پارسي ها ( فارس ها ):

بـيش از 65% از جمعـيت ايران از نـژاد فارس (پارس) هستـند. فارس ها از اعـقاب نـژاد ايلامي  يا آريايي هستـند که در هزاره دوم پـيش از ميلاد در فلات مياني ساکن شدند و نام پارس ( پرشيا ) را براي ايران برگزيدند. 

قـشقـايي ها:

بـيشتر ايل قـشـقايي در  استان فارس ساکن هستـند. بسياري از آنها هنوز بصورت سيار در فصول مخـتـلف سال از يـيلاق به قـشلا ق کوچ مي کنند. قـشقايي ها همچـون بسياري ديگر از اقليتهاي نـژادي، ترک تبار هستـند. اينان قومي دليرند که شکست دادن و تسليم کردنشان کاريست بسيار مشکل.                                                                                    

 کردها:

کردها در ناحيه گسترده اي در خاور ميانه پراکنده اند، از شرق ترکيه ( که 10 ميليون کرد در آن ساکنند ) گرفـته تا شمال شرقي عـراق و از قسمتهايي در مرز سوريه تا مناطق غرب و شمال غـرب کشور ايران.  هر چند کردها با سابقه ترين و قـديميـترين نـژاد اين گسترده جغـرافيايي هستـند و دست کم از هزاره دوم ميلاد ساکن اين مناطق بوده اند، هيچگاه کشور و ملت واحدي نداشته اند.

لرها:

لرها از نـژاد آريايي آميخـته با قوم کاشي يا کاسيت هستـند. در طول تاريخ گروه هايي از اعـراب و ترک ها نيز با لرها اختلاط نـژادي پـيدا کردند ولي در مجموع اصالت نـژادي آنها دست نخودره باقي مانده است. لرها که دو درصد جمعـيت کشورمان را تشکيل مي دهند، عمدتا در استانهاي لرستان و کرمانشاه ساکنند. 

اعـراب:

حدودا 4 درصد (دو و نيم ميليون نفر) جمعـيت ايران عـرب تبار هستـند که بـيشتر آنها در استان خوزستان و جزاير خليج فارس سکنا گزيده اند. به مردم عـرب ساکن نوار ساحلي جنوب، که مي توان بسياري از ويـژگيهاي فارس ها را در آنها ديد، بندري مي گويـند. لباس بلند سنتي مردان عـرب ثوب يا دشداشه و دستاري که بر سر مي گذارند  " گتره " نام دارد. اکثر عـربهاي ايران هنوز به زبان عـربي تکلم مي کنند. 

 ترکمن ها:

ترکمن ها که از نـژاد اقـوام ترک هستـند، دو درصد جمعـيت ايران را تـشکيل مي دهند. اين قوم اصولا در منطقه ترکمن صحرا ( جلگه واقع در شرق استان مازندران و شمال استان خراسان و در همسايگي جمهوري ترکمنستان ) زندگي مي کنند

آذري ها:

ترک هاي آذري بزرگترين اقليت نـژادي ايران و تشکيل دهنده 25 درصد کل جمعـيت ايرانند. هر چند عـمده ترکها در استانهاي آذربايجان شرقي، غربي و اردبـيـل زندگي مي کنند. شمار انـبوهي از آنان در ساير استانهاي کشور ساکنند.

بخـتـياري ها:

 مناطق دورافتاده استان چهار محال و بخـتـياري و خوزستان سکونتگاه اکثر مردم بخـتـياري است. ولي امروزه تعـداد بسيار زيادي از آنان در روستاها و شهرهاي ساکن شده اند.

بلوچي ها:

بلوچ ها، که نامشان در لغـت به معـناي آواره است، از معـدود نـژادهاي ايراني اند که عـمدتا شيوه زندگي نيمه باديه نشيـني خود را حفظ کرده اند. شايد الگوي آب و هوايي بسيار خشک مناطق مسکوني آنها باعـث تداوم اين شيوه زندگي شده باشد. بـيابانهاي وسيع و بسيار کم جمعـيت که منـتها اليه جنوب شرقي ايران و نواحي دور افتاده غرب پاکستان را در بر مي گيرد، سکونـتگاه طبـيـعـي بلوچهاست. بلوچها سوارکاران ماهر و چابکي هستـند و مسابقات شتردواني آنها بسيار مشهور است.

ارامنه و يهوديا:

ارامنه و يهوديان در نقاط مخـتـلف شهري ايران زندگي مي کنند. شمار زيادي از ارامنه در تهران و اصفهان ساکنند و به داشتن مهارتهاي فني و شم تجاري شهره اند. يهوديان ايران قدمتي 2500 ساله دارند. ولي بعـد از 1357 تعـداد اندکي از آنان در ايران ماندگار شدند که عـمدتا در چهار شهر تهران، همدان، اصفهان و شيراز باقي مانده اند.  

منبع: سایت فرهنگسرا